Geloof of cultuur?  (1 februari 2005) Dit verhaal wordt onderdeel van een nieuwe rubriek op bevaart.com maar is tijdelijk hier geplaatst. Boudewijn en ik zaten in 1999 naast elkaar, als collega’s bij Crexx, te programmeren in ‘de kelder’ in Delft. Inmiddels wonen wij 20.000 kilometer en twee volstrekt verschillende culturen van elkaar af. Boudewijn verhuisde naar Curacao en ik verhuisde naar Singapore. Wij corresponderen van tijd tot tijd en geven daarin elkaar onze ongezouten mening over tal van zaken in binnen- en buitenland. Vraag is nu: wat is binnen- en buitenland? Hoi Boudewijn, Zo, de rust is enigszins teruggekeerd na een zeer hectische kerst, en ik heb nu eindelijk de tijd om eens op mijn gemak terug te schrijven. Wij zijn dit jaar ook niet terug naar Nederland gegaan. Wij zijn ook ‘thuis’ gebleven. Wij wonen, door puur geluk, in een oud-koloniaal bungalowtje op een luchtmachtbasis en zouden onszelf een hoop tekort doen en verloochenen als wij dit niet ‘thuis’ zouden noemen. Zoals je zelf al schreef, het zou ongepast zijn Nederland ‘thuis’ te noemen, als daar je hart en je leven niet ligt, en je niet van plan bent daar ooit (of in ieder geval in de nabije toekomst niet) naar terug te keren. Kerstmis in Singapore is een ander soort feest dan dat dat in Nederland is. Singapore heeft 4 officiële geloven, en de festiviteiten die bij die geloven horen worden evenredig verdeeld over het totaal aantal feestdagen dat Singapore heeft. Dat betekent (gezien het feit dat slechts 20% van Singapore christelijk is) dat kerstmis in Singapore met name een uiting van de culturele aspecten is, en niet de gelovige aspecten. Wat ik daarmee bedoel, is dat kerst duidelijk verdeeld kan worden in een geloofsfeest en een cultureel feest. Het geloofsfeest draait om de geboorte van Christus en speelt zich met name in de kerk af. De culturele aspecten draaien om wat wij er zelf van maken: Santa Claus, kerstboom, kadootjes, sublieme maaltijd, verplicht gezellig doen, etcétera. Juist omdát kerstmis ook een cultureel feest is, kunnen mensen met een niet-christelijke geloofsovertuiging tóch kerstmis vieren. Dát is precies wat in Singapore gebeurt: ondanks het feit dat slechts 20% van de bevolking christelijk is, viert iedereen hier kerstmis. En ook Id al- Fitr. En ook Hari Raya Puasa. En ook Deepavali. De reden waarom ik hier zo op in ga, is omdat de scheiding tussen geloof en cultuur in Nederland op schandalige wijze over het hoofd wordt gezien, waardoor ik elke middag hoofdschuddend de nederlandse kranten op internet lees, en elke dag opnieuw bevestigd krijg dat het niet de moslims zijn die de problemen in Nederland veroorzaken, maar de nederlanders zelf. Daarmee bedoel ik niet Jan-met-de-Pet, want daar wordt in Nederland al decennia lang niet meer naar geluisterd, maar ik bedoel het zooitje moraalridders in Den Haag en vooral de nederlandse media. In de nederlandse grondwet staan 2 belangrijke artikelen, waarvan wij (de autochtone nederlanders) er één veel te serieus nemen, en de ander volledig verloochenen. Die artikelen zijn respectievelijk: De vrijheid van geloofsovertuiging en de vrijheid van meningsuiting. Wij zijn in Nederland zó bang geworden om de vrijheid van geloofsovertuiging te schenden, dat de linkse partijen tegenwoordig alle integratieproblemen op geloofsovertuiging gooien om iets gedaan te krijgen. Ook wanneer het geen geloofskwestie, maar een cultuurkwestie is. De reden waarom ze dat doen, heeft alles te maken met het feit dat nederland, ondanks de grondwet, géén vrijheid van meningsuiting heeft. Oh God stel je voor dat je iets verkeerds zegt, dan ben je gelijk een facist en voor je ‘t weet heb je het meldpunt discriminatie op je dak. De linkse autochtone nederlanders doen dat, en daar maken de moslims dankbaar gebruik van. Wetende dat nederlanders niet over religie in discussie durven treden en door de linkse media monddood zijn gemaakt, claimen moslims in Nederland alle vormen van cultuur als zijnde een geloofskwestie. En dan mag het ineens, want dat staat in de grondwet. Wie daarover een opmerking maakt, wordt vervolgens door de media publiekelijk bij zijn knieen afgezaagd. Dat is onze vrijheid van meningsuiting. Eerlijkheid gebiedt me wel te zeggen dat nederlanders gelukkig steeds meer vrijheid van meningsuiting terugkrijgen, al dan niet omdat de linkse media de laatste jaren nogal wat keren heel hard op hun bek is gegaan, om maar eens te beginnen bij Pim Fortuyn. Alle schandalige publiciteit ten nadele van Fortuyn en zijn ideeen konden niet voorkomen dat Fortuyn één van de, zo niet dé meest populaire politicus van Nederland werd. Laten we overigens direct óók vaststellen dat bij het uitoefenen van je vrijheid van meningsuiting ook een stuk maatschappelijk verantwoordelijkheid hoort, zeker wanneer je een politicus of bekende nederlander bent. Theo van Gogh, die nu als symbool van vrijheid van meningsuiting geldt, was in mijn ogen niet meer dan een onbehouwe, provocerende, eenzijdige bralaap die in de verste verte geen rekening hield met de verantwoordelijkheid die met de vrijheid van meningsuiting gepaard gaat. Als dát ons geliefde vrijheid van meninguiting moet vertegenwoordigen, dan mag dat artikel wat mij betreft direct uit de grondwet geschrapt worden. Laten we een voorbeeld nemen van zo’n ‘geloofsdiscussie’: de hoofddoek. Hét argument van de moslims om een hoofddoek te moeten kunnen dragen in situaties waarin dat in Nederland niet gepast is, is dat hun geloof dit voorschrijft. Maar dat is helemaal niet waar. De Koran geeft alleen aan dat vrouwen zich bescheiden en zedig moeten kleden. Hóe dat moet, laat zich in elke cultuur anders interpreteren. Afganistan vindt dat vrouwen een Burka moeten dragen, terwijl Turkije vindt, dat een hoofddoek genoeg is. Indonesië, notabene het grootste moslimland ter wereld, vindt dat zelfs een hoofddoek overbodig is, zolang vrouwen nou maar gewoon een nette sarong dragen. Zijn Indonesiërs dan minder moslim dan Afganen? Natuurlijk niet. Ze hebben gewoon een andere cultuur. Hét voorbeeld hiervan komt uit Maleisië, een land dat nog strenger moslim is dan Indonesië. Daar ergerde de premier zich aan het feit dat de moslim fundamentalisten in het oosten steeds meer afgaanse cultuuraspecten gingen invoeren, alles onder het motto van ‘het geloof’. De premier, zelf ook een vroom moslim, riep de bevolking in de media op hier geen gehoor aan te geven, “want”, zo zei hij, “wij zijn moslims, maar geen arabieren. Wij zijn maleisiërs, met onze eigen rijke cultuur”. En zo is het. Het wel of niet dragen van een hoofddoek in Nederland is dus geen geloofskwestie, maar een cultuurkwestie. En in dat verband is het beroepen op de vrijheid van geloofsovertuiging dus onterecht en moet de discussie daarom fundamenteel anders gevoerd worden. Dit geldt voor zo’n beetje alle ‘geloofs’discussies die momenteel in Nederland gevoerd worden (nou ja… discussie?) Overigens een interessante vraag: denk je dat de discussie veel positiever zou verlopen, als nederlandse autochtonen én allochtonen dat beide vanuit een cultureel oogpunt deden, in plaats van een geloofsoogpunt? Ik denk het wel! Volgende week is het Chinees Nieuwjaar. Ik ben geen Buddhist, maar omdat ik erken dat dit óók een cultureel feest is, en niet alleen een geloofsfeest, kan ik dat volgende week mooi meevieren! Daarom alvast: Gong Xi Fa Cai! (gelukkig nieuwjaar!) Groeten, Arne Boudewijn's oorspronkelijke brief waarop dit een antwoord is, is terug te vinden op zijn website: http://www.geocities.com/b_redeker/